نقش فضای مجازی در زندگی بشر فراتر از خدمات ابزاری بوده و میتواند بهعنوان توانمند ساز، نقش همافزایی در پیشرفت جامعه را، ایفا نماید و امروزه امنیت فضای مجازی در اسناد اعلامی و سیاستهای اعمالی امنیتی کشورها دارای نقش بسزایی میباشد و با توجه بهضرورت واقعشدن ارزشهای دینی و انقلابی در رأس مطلوبیتهای راهبردی کشور و عدم راهگشا بودن، تکیهبر نظریات غرب محور بهتنهایی، در فهم و تدبیر امنیت فضای مجازی، هدف این تحقیق شناسایی ابعاد و مؤلفههای بومی امنیت فضای مجازی کشور جمهوری اسلامی ایران میباشد؛ بنابراین نوع تحقیق ازنظر هدف کاربردی توسعهای و از روش تحقیق آمیخته استفادهشده است بر این اساس ابتدا در بخش مطالعات کتابخانهای، اسناد بالادستی، اسناد راهبردی بیش از 40 کشور و آرای اندیشمندان در حوزههای مرتبط، ابعاد و مؤلفههای امنیت فضای مجازی استخراج گردید و در ادامه پرسشنامهای طراحی و در اختیار صاحبنظران، خبرگان و کارشناسان سایبری قرار گرفت و درنهایت امنیت فضای مجازی کشور با چهار بعد اصلی الف: بعد فاعلی، حوزۀ عوامل عملیاتی (بازیگران، نقشآفرینان، ذینفعان)؛ ب: بعد بستر امن؛ ج: بعد روش، رویکرد بومیسازی، (تاروپود تلاقی ارزشها و اهداف)؛ د: بعد فعل، (حوزه فرماندهی و کنترل)، (ابعاد عملکردی، اقدامات، راهکارها)، مهندسی امنیت فضای مجازی) کشف گردید و به تعبیر دیگر این چهار محور معرف، امنیت فضای مجازی، مشابه ابعاد فضای فیزیکی که طول، عرض و ارتفاع معرف آن است و با الهام و متناظر با نظریۀ حکمایی همچون مرحوم شاهآبادی (فاعل، بستر، فعل و روش) میباشند.
محمدی، علی (1393). اصول و مبانی فضای مجازی (سایبر).داعا.
ویلیامز، برت (2014). راهنمای مشترک فرماندۀ نیروهای عملیاتی فضای مجازی، فصلنامه JFQ. شمارۀ 73 ص 12، انتشارات دانشگاه دفاع ملی واشنگتن دی سی آمریکا.
انتظامی، حسین (1390). رساله دکتری تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر امنیت ملی (با رویکرد آیندهپژوهی).دانشگاه دفاع ملی.
چهاردولی، عباس (1393). الگوی راهبردی تعاملی با رویکرد نظامی الهی، جهت بومیسازی الگوهای مدیریت راهبردی و تولید الگوی جدید. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ مدیریت راهبردی.
حسینی، حسینی (1394). ارائه الگوی راهبردی در حوزه امنیت فناوری اطلاعات و ارتباطات از طریق تجارب نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران براساس گفتمان لایت فقیه و قانون اساسی. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ دفاع.
فیروزآبادی، سید ابوالحسن (1392). تدوین راهبردهای مدیریت تحولات اجتماعی و فرهنگی برآمده از توسعۀ فناوری ارتباطات و اطلاعات (فاوا) در جمهوری اسلامی ایران. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ امنیت.
کولیوند، ابراهیم (1394). ارائه الگوی راهبردی مدیریت تحولات برآمده از توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات در حوزه امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ امنیت
عبیری، داوود (1397). ارائه الگوی راهبردی مدیریت راهبردی فضای سایبر ج.ا.ا براساس اوامر و تدابیر حضرت امام خامنهای (مدظلهالعالی). تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ امنیت.
مطالعات گروهی دورۀ اول دکتری مدیریت راهبردی امنیت فضای مجازی (1393). تدوین راهبردی شبکههای اجتماعی مجازی. : تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکدۀ امنیت.
ب. منابع انگلیسی
Levin، Goodrick،P. and Ilkina،D. (2012). Securing cyberspace: a comparative review of strategies worldwide. Priv. Cyber Crime Inst.
The National Cyber Security Strategy June 2011.
Trustworthy Computing in 2025? CyberSpace 2025 Position Statement Warren A. Hunt، Department of Computer Science The University of Texas Spring،2014